Znajdujesz się w kategorii "baza wiedzy"

Owocowe przetwory domowe

owocowe przetwory domowe

W zdrowej kuchni nie może zabraknąć własnoręcznie przygotowanych przetworów, choć obecnie nie ma takich, których nie dałoby się kupić w sklepie. Jednak nic nie zastąpi tych przygotowanych samodzielnie. Są one nie tylko lepsze w smaku ale i znacznie zdrowsze, pozbawione sztucznych barwników, słodzików czy innych substancji. 

Przetwory owocowe to świetnie znany sposób na zachowanie drogocennych, odżywczych właściwości. Ze względu na konsystencję dzielimy je na konfitury, zawierające kawałki owoców, dżemy w których odnajdziemy kawałki owoców i mus. Marmolada, tak samo jak powidła, nie zawiera całych kawałków owoców.

Powidła

By przyrządzić powidła należy przez kilka dni gotować drylowane owoce, aż staną się bardzo miękkie. Ich niewątpliwym plusem jest fakt, że nie dodaje się do nich cukru, co sprawia że są bardzo mało kaloryczne. Jeśli chodzi o właściwości zdrowotne, to mają nieoceniony wpływ na regulację perystaltyki jelit.

Powidła najczęściej przygotowuje się ze śliwek, ale świetnie będą nadawać się również brzoskwinie, morele lub jabłka.

Konfitury

Pod względem kaloryczności konfitury znajdują się w zdecydowanej czołówce. Na 1 kg owoców przypada około 2 kg cukru. Warto pamiętać, że do konfitury nie dodajemy żadnych substancji konserwujących, poza cukrem. Syrop cukrowy można zastąpić zagęszczonym sokiem z winogron.

Dżemy

By uzyskać odpowiednią gęstość dżemu musimy użyć cukru, cukru żelującego lub pektyny. Dobry dżem to taki, który zawiera m.in 60% cukru. W przypadku dżemów niskosłodzonych, na 100 g cukru powinno przypadać mniej niż 40 g cukru. Cukier można zastąpić fruktozą lub ksylitolem.

Jedz lokalnie

Do przetworów najlepiej wykorzystywać sezonowe owoce z najbliższej okolicy. Nie powinny one rosnąć w pobliżu fabryk czy zakładów chemicznych. Wybieraj te świeże i nieuszkodzone, pochodzące z upraw ekologicznych.

W czym przygotowywać przetwory?

Owoce umyj bezpośrednio przed przygotowaniem. Jeśli nie musisz, nie krój ich ani nie obieraj. Noże i tarki powinny być wykonane ze stali nierdzewnej lub z plastiku, a naczynia ze szkła lub porcelany.

Słoje i butelki powinny zostać wcześniej wyjałowione, by nie dostały się do nich drobnoustroje.

Warto trochę czasu poświęcić naczyniom, których będziesz używać. Piekarnik rozgrzej do temperatury 100°C i podgrzewaj w nim suche naczynia przez około 5 minut. Zamiast podgrzewania możesz je również wygotować. Naczynia wstaw do garnka z zimną wodą i gdy woda się zagotuje, gotuj przez kolejne 5-10 minut. By nie pękły, na dnie połóż ściereczkę.

Zdrowa kuchnia – kuchnia 5 przemian

kuchnia pięciu przemian

Jest elementem tradycyjnej medycyny chińskiej. Filozofia kuchni 5 przemian opiera się na założeniu, że tak jak z naturze zmieniają się pory roku, tak samo w życiu i w gotowaniu należy żyć w harmonii z przemianami. Filozofia smaku według pięciu przemian nauczy cię jak starannie dobierać składniki dania i jak po mistrzowsku komponować je w najprostsze potrawy.

Żywioły i smaki

Jak sama nazwa wskazuje wyróżnia 5 smaków związanych z żywiołami. Każdy z z nich ma swój symbol i pełni określoną funkcję w organizmie. Smak słodki (Ziemia) wspomaga śledzionę, smak słony (woda) odpowiada nerkom, smak gorzki (ogień) wzmacnia serce, smak kwaśny (drzewo) reguluje pracę wątroby, a smak ostry (metal) usprawnia funkcjonowanie płuc. Każdy ze smaków korzystnie wpływa na funkcjonowanie danego narządu, ale w nadmiarze może go również osłabić dlatego w kuchni pięciu przemian najważniejsza jest harmonia i równowaga.

Podział produktów względem smaku

  • Smak słodki: groch, ziemniaki, marchew, słodkie owoce, orzechy laskowe, miód, jaja.
  • Smak słony: ryby morskie, sól, wieprzowina, sery pleśniowe, wędliny, zimna woda.
  • Smak gorzki: orzechy włoskie, czerwone wino, kawa, herbata, kasza gryczana, papryka słodka, tymianek, bazylia.
  • Smak kwaśny: kefir, jogurt, biały ser, mąka, drób, kwaśne owoce, pomidory, białe wino.
  • Smak ostry: ryż, cebula, czosnek, kalafior, papryka ostra.

Produkty zakazane w kuchni pięciu przemian to cukier, słodkie mleko, tłuszcze zwierzęce i  wędzone mięso.

Filozofia smaku, czyli jak gotować według filozofii 5 przemian?

Podstawową zasadą gotowania według przemian jest przestrzeganie kolejności dodawania składników. Każdy składnik ma rolę i jest przyporządkowany do danego żywiołu.

Kolejność żywiołów:

  • Drzewo,
  • Ogień
  • Ziemia,
  • Metal
  • Woda

Żywioły zataczają koło i następują po sobie zawsze w takiej samej kolejności, a co za tym idzie dodając do potrawy kolejne składniki nie można dowolnie dobierać momentu ich dodania. Z racji ciągłości przemian gotowanie można zacząć od innego żywiołu np. Metalu, ale wtedy kolejne dodawane składniki muszą symbolizować Wodę – Drzewo- Ogień itd. Składnik dodany jako ostatni będzie warunkował wpływ potrawy na pracę przypisanego mu narządu. Gdyby pod koniec gotowania okazało się, że potrawa potrzebuje doprawienia lub „czegoś” jej brakuje można dodać brakujący składnik, pod warunkiem ponownego dodania niewielkich ilości składników każdej z przemian, w kolejności ustalonej na początku gotowania. Nie należy pomijać żadnej z przemian, aby nie zaburzyć równowagi i harmonii dania.

Wiele osób uważa gotowanie według zasad 5 przemian za drogie, egzotyczne, czasochłonne i bardzo trudne. W rzeczywistości gotowanie nie jest ani trudniejsze, ani bardziej skomplikowane, ponieważ kuchnia ta opiera się na podstawowych, nieprzetworzonych i każdemu dobrze znanych produktach. Jedyną rzeczą, na którą należy zwrócić większą uwagę jest kolejność dodawania konkretnych składników, co z czasem robi się już automatycznie.

Zdrowa kuchnia – zdrowie zaklęte w nowalijkach

warzywa

Zima to okres wegetacji nie tylko dla roślin. Jesteśmy ospali, znużeni, a warzywa i owoce nie smakują tak dobrze jak w sezonie. Gdy pojawiają się pierwsze promienie słoneczne z chęcią sięgamy po nowalijki spragnieni nie tylko pysznych i soczystych warzyw, ale również witamin i składników mineralnych. 

Co kryją w sobie nowalijki?

Młode warzywa są źródłem cennych witamin, składników mineralnych i związków prozdrowotnych, które korzystnie wpływają na pracę całego organizmu oraz zmniejszają ryzyko wystąpienia niektórych chorób m.in. chorobom układu krążenia i nowotworom. Równocześnie zawarty w nich błonnik przyspiesza przemianę materii, wspomaga odchudzanie, reguluje poziom cholesterolu we krwi. Związki siarki obecne w rzodkiewce zwiększają produkcję żółci zmniejszają ryzyko rozwoju nowotworów. Sałata i szpinak są cennymi źródłami kwasu foliowego, który odpowiada za prawidłowy rozwój i funkcjonowanie układu nerwowego. Pomidory bogate są w związki o silnym działaniu przeciwutleniającym, dzięki czemu opóźniają procesy starzenia i zapobiegają chorobom układu krążenia. Zielone ogórki działają moczopędnie i pomagają usunąć z organizmu nadmiar wody.

Na co zwracać uwagę kupując nowalijki?

Ze względu na nasz klimat na początku roku nowalijki hodowane są głównie w szklarniach. Aby prawidłowo i szybko rosły często są nawożone, co może wiązać się ze zwiększoną kumulacją azotanów. Najwięcej związków azotowych gromadzi się w korzeniu, w liściach i tuż pod skórką.

W organizmie azotany przekształcane są do azotynów, które w nadmiarze mogą negatywnie wpływać na organizm. Nie należy wpadać w panikę i całkowicie rezygnować z nowalijek. Wystarczy kupować je z głową. Przede wszystkim muszą być świeże, z jędrną skórką, twardym korzeniem, bez oznak gnicia i pleśni. Nie ma się co czarować krajowe, styczniowe nowalijki będą wymagały upraw w szklarniach ze sporym dodatkiem nawozów. Zdecydowanie lepiej poczekać na słoneczne dni i kupować je na przełomie kwietnia i maja. Jeżeli chcesz kupić je wcześniej można zdecydować się na importowane z Włoch lub Hiszpanii. Warto również sprawdzić producenta. Najpewniej kupować je na bazarach, targach lub gospodarstwach prosto od uprawiających je rolników. Jeśli nie masz możliwości zakupu nowalijek w takich miejscach wybierz te z upraw ekologicznych.

Jak zmniejszyć ilość azotanów w nowalijkach?

Najważniejsze jest dokładne mycie warzyw. Jeśli można to obierz je ze skórki, w której kumuluje się najwięcej związków azotowych. W przypadku sałaty usuń najbardziej zewnętrzne liście.

Jak przechowywać nowalijki?

Nigdy nie przechowuj ich w workach foliowych – wilgoć i brak tlenu przyspieszają psucie się. Wrażliwe i delikatne warzywa jak sałata czy szpinak najlepiej owinąć lekko wilgotną bawełnianą ścierką i trzymać w dolnej szufladzie lodówki. Szparagi, natka i szczypiorek będą dłużej świeże jeżeli wstawisz je do szklanki/ słoika z wodą,

Domowe nowalijki

Mając do dyspozycji nasłoneczniony parapet lub fragment balkonu z łatwością samodzielnie wyhodujesz zdrowe, pełne witamin i minerałów nowalijki. Na parapecie najłatwiej rośnie rzeżucha,  natka pietruszki, szczypiorek, seler naciowy, rukola i sałata rzymska. W donicach na balkonie dodatkowo można zasadzić pomidory, rzodkiewki i szpinak.

Zdrowa kuchnia – kolory, a apetyt

kolorowe ciastka

Ulubiona potrawa to nie tylko smak. Równie ważny jest jej wygląd – to on zachęca nas do skosztowania dania. Kolory znajdujące się na talerzu jak najbardziej wpływają na apetyt i uczucie głodu. Jednak równie silnie na naszą podświadomość działają kolory pomieszczenia w którym posiłek jest spożywany.

Biel

Pierwsze żywieniowe skojarzenie to najczęściej nabiał, później pojawiają się warzywa jak czosnek, cebula czy kalafior. Produkty w tym kolorze działają chłodząco i kojąco. Dodatkowo zakończenie posiłku białym akcentem, nawet niewielkim objętościowo, potęguje uczucie sytości.

Żółć

Sam jej widok wywołuje u nas uczucie orzeźwienia. Dodatek żółtych warzyw do posiłku przykuwa wzrok i ożywia całą kompozycję sprawiając, że wygląda ona znacznie bardziej apetycznie. Większość ludzi na kolor żółty reaguje bardzo pozytywnie, dlatego przygotowanie posiłku oraz jego spożywanie jest przyjemniejsze  w kuchni z akcentami tej barwy.

Pomarańcz

Kolor lubiany przez restauratorów, ponieważ wzmaga łaknienie. Osoby przebywające w pomieszczeniu, w którym na ścianach znajduje się pomarańcz jedzą więcej niż normalnie. To nie jedyny działanie tej barwy. Pomarańcz dodaje energii oraz działa rozgrzewająco, co szczególnie przydaje się z chłodne, deszczowe lub śnieżne dni.

Czerwień

Podobnie jak wspomniany wyżej pomarańcz wpływa na pobudzenie apetytu. Kubkom smakowym wystarczy kilka małych kawałków warzyw lub owoców w tym kolorze, by „kiszki grały marsza”. Równocześnie połączenie czerwieni z żółcią znacznie potęguje ten efekt. W lokalach ta barwa bardzo często pojawia się na ścianach lub w postaci dodatków nadających wnętrzu charakteru. Jednak należy uważać ponieważ goście otoczeni z wszystkich stron intensywną czerwienią nie będą w stanie się skupić na jedzeniu czy rozmowie. W skrajnych przypadkach może to nawet działać drażniąco i wywołać nerwowe lub agresywne reakcje.

Niebieski

Chłodna barwa, która wycisza i uspokaja. W zależności od tonacji może sprawiać wrażenie świeżości i chłodu lub wprowadzać nastrój melancholii i znużenia. Oprócz zmian nastroju niebieska barwa wpływa na uczucie łaknienia, a właściwie na jego brak. Dlatego bardzo rzadko stosuje się ją w wystroju gastronomi, a jeśli już to w postaci dodatków kolorystycznych.  To co nie sprawdza się w gastronomii, może świetnie funkcjonować w domowej kuchni, szczególnie podczas odchudzania.

Fiolet

Najbardziej wpływa na na nas w intensywnej i nasyconej barwie, takiej jaką ma bakłażan, sprawiając wrażenie obfitości i nasycenia. Jeśli potrawa będzie zawierała nawet niewielkie ilości składnika w tym kolorze zjemy jej mnie, a i tak będziemy syci.  Ponownie można to wykorzystać podczas odchudzania.

Zieleń

Kojarzy się głównie z naturą, spokojem i świeżością. Dodatek świeżych ziół wpłynie na zwiększenie atrakcyjności wizualnej potrawy oraz skutecznie zachęci do jej zjedzenia. Na talerzu świetnie komponuje się z czerwonymi, fioletowymi i żółtymi produktami.

Kolor żywności, ścian, a nawet zastawy może kształtować samopoczucie i nastrój. Oczywiście te odczucia to bardzo indywidualna kwestia, ale dlaczego by nie sprawdzić tego na sobie? Sprawdź jak zareagujesz na posiłki podane na niebieskiej lub fioletowej zastawie lub czy danie z przewagą białych bądź żółtych składników przyniesie ochłodzenie w upalny dzień.

Jak czytać etykiety produktów?

etykiety produktów

Podczas zakupów nie warto ulegać impulsom i kupować żywności pod wpływem chwili. To informacje zawarte na etykiecie powinny być kluczową kwestią wpływającą na decyzję o zakupie. Na opakowaniu można znaleźć wiele informacji, aby nie zgubić się w ich natłoku trzeba wiedzieć na co należy zwracać uwagę. Poniżej znajdziecie kilka wskazówek, jak nie stracić głowy na zakupach.

Data ważności

Za każdym razem należy sprawdzać termin przydatności do spożycia. Podobno robi to tylko 1/3 konsumentów. Nawet najlepszy produkt o świetnym składzie i o wysokiej zawartości składników odżywczych może zagrozić życiu lub zdrowiu jeśli będzie przeterminowany. Oprócz daty należy zwrócić uwagę na znajdujące się koło niej wyrażenie. Jeśli jest to: „Należy spożyć do” dany wyrób musi być bezwzględnie spożyty przed tą datą. W przypadku, gdy na opakowaniu znajduje się „Należy spożyć przed” zmiany zachodzące w żywności obniżają jej jakość, ale zagrażają zdrowiu.

Sposób przechowywania

Przestrzeganie podanych przez producenta warunków przechowywania pozwoli zachować jakość i właściwości oraz zmniejszy ryzyko zepsucia produktu.

Skład

Szukaj produktów o jak najprostszym i najkrótszym spisie. Warto porównywać składy produktów tej samej kategorii i sprawdzać czy dany składnik jest niezbędny do produkcji. Wiele obaw wśród konsumentów wzbudzają substancje oznaczone symbolem E, mimo że część z nich to substancje pochodzenia naturalnego, lepiej ich unikać.

Wartości odżywcze

Obecnie producenci mają obowiązek umieścić na opakowaniu dane na temat zawartości tłuszczu, węglowodanów, cukrów, soli, białek i nienasyconych kwasów tłuszczowych. Sprawdzając dane umieszczone na etykiecie warto zwrócić uwagę na zawartość tłuszczu i węglowodanów. Chodzi głównie o tłuszcze nasycone i cukry, czyli składniki których powinniśmy unikać w diecie.

Składniki mineralne i witaminy

Aktualnie największą uwagę poświęca się witaminom, szczególnie witaminie C, oraz zawartości sodu (ze względu na ciągle jego wysokie spożycie). Dla łatwiejszego oszacowania wartości, danego składnika, w tabeli uwzględnia się zalecane/wskazane dzienne spożycie dla osoby dorosłej. Aby łatwiej odczytać informacje część producentów zaznacza dane kolorami: zielonym, żółtym i pomarańczowym.

Alergeny

Producenci zobligowani są do wyraźnego oznaczania alergenów. Robią to poprzez zmianę czcionki (podkreślenie, pogrubienie, kursywa) lub w osobnym spisie pod składem. Bardzo wrażliwe osoby powinny zwracać uwagę na wyrażenie Produkt może zawierać śladowe ilości…/W zakładzie przetwarzane są…, ponieważ w niektórych przypadkach nawet minimalna ilość danego składnika może wywołać reakcję alergiczną.

Wszystkie etykiety produktów spożywczych muszą być czytelne ( litery większe niż 1,2 mm) i trwałe. Obowiązkowe jest umieszczanie informacji o kraju pochodzenia żywności, dodatkowo w odniesieniu do mrożonych wyrobów mięsnych i produktów rybołówstwa muszą być umieszczone dane o obecności białek, o dodanej wodzie (>5 % wagi gotowego produktu), dacie zamrożenia oraz czy z połączonych kawałków.

Początkowo dokładne czytanie etykiet może wydłużyć czas zakupów. Warto jednak poświęcić chwilę, by wybrać bezpieczne i wartościowe produkty wysokiej jakości, które nie tylko Wy, ale również i cała rodzina zje ze smakiem.